Innovatieve stadshaven

Innovatieve stadshaven

Over
info left

Ruimte voor bedrijvigheid in de innovatieve stadshaven

Rond het MAS heeft het Eilandje al een tweede leven gekregen. De Cadixwijk, de Montevideowijk en het Droogdokkeneiland zijn in volle verandering. Maar het Eilandje is groter dan dat. De stad kijkt nu naar de Asiadok-Oostkaai, tussen Noorderlaan en Asiadok, naar het Kempeneiland, tussen Asiadok en Kempisch dok en naar het Mexico-eiland, tussen Houtdok en Straatsburgdok. Dat grote gebied nemen we samen met Steenborgerweert, aan de andere kant van de Noorderlaan. Steenborgerweert ligt tussen de IJzerlaan, Noorderlaan en het Albertkanaal, tot aan de noordelijke kop van het Lobroekdok.

Waarom dit project?

De noordoostelijke zone van het Eilandje en Steenborgerweert zijn zeer divers qua uitstraling maar hangen functioneel en geografisch aan elkaar. Ze hebben allebei een ‘eilandkarakter’: ze zijn afgesneden van hun omgeving door water en/of infrastructuurbundels.

In dat hele gebied, een overgangsgebied tussen stad en haven, zit vooral veel bedrijvigheid. En die willen we in de stad houden. De haven van Antwerpen situeert zich meer en meer ten noorden van de stad. Dat schept enorme kansen om nieuwe, leefbare wijken te ontwikkelen. Maar de stad wil ook een gezonde mix met bedrijvigheid behouden. Die krijgt haar plaats in een innovatieve stadshaven. Ook een verhoogde interactie tussen land en water is een belangrijke krachtlijn van de ontwikkelingsstrategie, net als het inspelen op de mogelijkheden van de nieuwe tramlijn.

Wat gebeurt er?

De ontwikkeling van het gebied kan gebeuren aan de hand van 9 krachtlijnen. Die bepalen hoe het gebied ontsloten wordt, welke extra bruggen eventueel noodzakelijk zijn, waar er ruimte is voor groen en waterbuffering, … Door te kijken naar de kansen en knelpunten van elke deelzone is er achterhaald welke functies daar het best thuishoren. In een volgende stap, in 2019, zal de stad met proefprojecten uitzoeken wat werkt en wat niet, kijkt ze naar bestaande initiatieven en zal ze er ook zelf nieuwe opstarten. Dit zijn de 9 krachtlijnen voor nieuwe ontwikkelingen:

  1. Ruimte voor bedrijvigheid op de grens stad-haven: dit gebied is bedoeld voor bedrijvigheid. Er wordt geen ruimte omgezet naar woongebied.
  2. Interactie tussen land en water verhogen: de kaaien op het Mexico-eiland en de noordzijde van het Asiadok zijn voor lokale belevering en watergebonden overslag. De zuidzijde van het Asiadok kan een innovatiedok worden voor bedrijven of instellingen die experimentele toepassingen willen ontwikkelen voor de maritieme of mariene sector. Ook de mogelijkheden voor personenvervoer over water kunnen benut worden.
  3. Inspelen op de mogelijkheden van de nieuwe tramlijn: haltes strategisch inpassen en korte en aangename voetgangersverbindingen realiseren is een must voor het woon-werkverkeer.
  4. Het Singel- en Ringfietspad sluiten: de stadshaven moet uitstekend bereikbaar zijn per fiets om het woon-werkverkeer met de auto te reduceren. Daarvoor is een fietsbrug over het Asiadok en het Kempisch dok noodzakelijk, om het Singelfietspad in het verlengde van de IJzerlaan door te trekken.
  5. De routes voor het vrachtverkeer optimaliseren: de ontwikkeling van ruimte voor bedrijven maakt een goede ontsluiting voor vrachtverkeer noodzakelijk, maar de impact op het omliggende (woon)weefsel moet worden beperkt. De eilanden worden niet onderling ontsloten met bruggen voor vrachtverkeer, maar wel via een aparte lus die rechtstreeks aantakt op het stedelijk hoofdwegennet. Het aanpassen van de infrastructuur zal stap voor stap moeten gebeuren, in samenhang met andere infrastructuurwerken zoals de Oosterweelverbinding.
  6. Groene en blauwe ruimtes: de innovatieve stadshaven moet een aangename werkomgeving en een toonbeeld van duurzaamheid worden. Daarom wordt op elk eiland een groenstructuur voorzien die meteen ook een antwoord moet bieden op de uitdagingen van de klimaatverandering door onder andere waterbuffering te voorzien.
  7. Een percelering op maat van een compacte stadshaven: het ruimtelijk rendement moet verhoogd worden door stap voor stap te streven naar een compact ruimtelijk organisatiemodel. Daarbij is bouwen in de hoogte en functies stapelen een uitgangspunt.
  8. Het waardevol patrimonium integreren en opwaarderen: het bestaande karaktervolle patrimonium moet worden bewaard en herbestemd. Waar nieuwbouw aan de orde is, moeten er architecturale kwaliteitseisen zijn.
  9. Aanbevelingen over zoneringen: om de doelstellingen qua modal shift en innovatieve bedrijvigheid te realiseren, worden de kaaien langs het Albertkanaal gereserveerd voor bedrijven die gebruik zullen maken van watergebonden overslag. De omgeving rond de geplande tramhaltes zijn het beste geschikt voor bedrijven actief in de dienstensector, met een compact ruimtegebruik en een hoog aantal werknemers. De ruimte rond het zuiden van de Asiadok-Oostkaai moet voorbehouden worden voor bedrijven die sterk inzetten op innovatie, een sterke band zoeken met de binnenstad en gebruik kunnen maken van het innovatiedok.

Groeikansen voor bedrijven

In het gebied zien we groeikansen voor bedrijven in 4 specifieke richtingen:

  • Logistiek 2.0: logistiek die meerwaarde toevoegt aan het product, die de werkgelegenheid in de stad stimuleert en die mee de stedelijke mobiliteit ontlast
  • Havengerelateerde dienstverlening met een duidelijke relatie tussen stad en haven
  • Test- en makerspaces: innovatieve startende en opschalende maakbedrijfjes die water-, haven- of maritiemgebonden zijn en/of sterk technologie-gedreven
  • Maakindustrie: focus op bedrijven die zich specialiseren in technologie en ‘mass-customisation’, een combinatie van het beste van maatwerk en massaproductie.

Wie werkt eraan mee?

AG VESPA coördineert de ontwikkeling van de innovatieve stadshaven. De stad Antwerpen en het Havenbedrijf zijn belangrijke partners. 1010 Architects, David Dooghe en DRIFT hebben de studie uitgevoerd, ondersteund door Rebel Group en Traject als mobiliteitsbureau.

info right
info-right-fields
Rol AG VESPA
Partners
stad Antwerpen
Havenbedrijf
De Vlaamse Waterweg nv
Ontwerper

1010 Architects

David Dooghe

DRIFT

Status
In realisatie

Gerelateerd

Luchtfoto van het Eilandje in 2016 © Patrick Henderyckx
Project

Eilandje

Openbaar domein, Stadsontwikkeling

Van havenbuurt naar een nieuwe wijk aan het water.

Cadixwijk luchtbeeld
Project

Cadixwijk

Openbaar domein, Stadsontwikkeling

De Cadixwijk op het Eilandje is een duurzame wijk in volle ontwikkeling.

Vogelvluchtschets definitief masterplan Slachthuissite - Noordschippersdok - Lobroekdok © Palmbout Urban Landscapes – De Smet Vermeulen architecten – Feddes/Olthof Landschapsarchitecten
Project

Slachthuissite – Noordschippersdok – Lobroekdok

Openbaar domein, Stadsontwikkeling

Een nieuwe wijk in het noorden van het district Antwerpen