De Copernicussite omvat het gebied tussen de Copernicuslaan, de Ploegstraat, de Provinciestraat en de Lange Kievitstraat in Antwerpen. De ruime site omvat onder andere een voormalig dominicanenklooster en bijhorende kerk en een school.
Waarom dit project?
De herontwikkeling van de Copernicussite wordt in het bestuursakkoord 2019-2024 vooropgesteld als een volgende stap in de opwaardering van de Kievitwijk. De site wordt gekenmerkt door de nabijheid van en mogelijke aansluiting op de kantooromgeving rond het Mediaplein en op de kleinschaligheid van de woonwijk errond, die kampt met groentekorten. De Copernicussite is een scharnier tussen de internationale stationsomgeving en dichtbevolkte woonwijk en kan zo zorgen voor een slimme functionele aantakking op die woonwijk.
De ambitie is om het bouwblok op een duurzame manier om te vormen. Van een dichtgeslibd bouwblok zonder ruimtelijke of functionele relatie naar een kwaliteitsvol bouwblok met een groen binnengebied dat toegankelijk gemaakt wordt voor de buurt en nieuwe gebruikers. Het verouderd patrimonium wordt opgewaardeerd en met eventuele publieke functies of buurtfuncties wordt de plek een meerwaarde voor de omgeving.
Wat gebeurt er?
Stad Antwerpen kocht het voormalige dominicanenklooster en de bijhorende kerk (gelegen langs de Ploegstraat 25-27 en langs de Provinciestraat 112 B) in het najaar van 2021. De panden vormen met hun centrale ligging en groene binnentuin een scharnier in het zogenaamde ‘Copernicusbouwblok’, dat omsloten wordt door de Ploegstraat, Lange Kievitstraat, Copernicuslaan en Provinciestraat. De stad is ook eigenaar van Provinciestraat 110 (waar nu kleuterschool De Wereldreiziger gehuisvest is) en heeft ook de aanpalende panden Provinciestraat 108 A en Provinciestraat 108 aangekocht.
Hub voor stedelijke functies
De stad wil met de herinvulling van het Copernicusbouwblok tegemoetkomen aan de nood tot huisvesting van onder meer verschillende stedelijke functies. Vast staat alvast dat de vzw ‘Atlas, integratie & inburgering Antwerpen’ haar werking kan uitbreiden in het klooster. Wat de huisvesting van andere mogelijke stedelijke functies betreft wordt nog voort onderzoek gedaan. Het gaat om:
- Werking rond beeldende kunst: het klooster is sinds 2017 ingevuld door kunstenorganisaties Morpho vzw, Extra City Kunsthal vzw en Antwerp Art vzw. Tot de start der werken kunnen zij blijven. De stad zoekt naar een gepaste alternatieve huisvesting voor de werking in klooster en kapel. Over de toekomst van de kerk wordt nog verder gestudeerd.
- Basisschool De Wereldreiziger: deze stedelijke basisschool heeft nu twee vestigingen (in de Quellinstraat en in de Provinciestraat, grenzend aan de site van klooster en kerk) en zoekt op termijn een ruimere, meer kindvriendelijke en verkeersveilige locatie.
- Locatie voor dagopvang en voedselbedeling: in de Provinciestraat 108 A huisvest de stad samen met Centrum Algemeen Welzijnswerk een Dag Inloopcentrum, waar ook wekelijks een voedselbedeling plaatsvindt. In het toekomstige project (of in de directe omgeving ervan) moet een locatie voor de dagopvang voor daklozen en voor de voedselbedeling worden gezocht.
Publiek toegankelijke kloostertuin en kapel
Bij de aankoop van klooster en kerk werd een aantal bijzondere voorwaarden opgenomen. Zo moeten kerk en klooster ingezet worden voor een sociaal-cultureel project, moet de kloostertuin overdag opengesteld worden voor het publiek en moet de buurt betrokken worden bij de realisatie van het project. Centraal in de kloostertuin ligt de kapel die de tuin mee zal gaan activeren. De kapel samen met de tuin vormen de verbindende schakel in het project. De groene kloostertuin wordt ontwikkeld als een luwteplek in de omgeving en wordt ontsloten door nieuwe verbindingsroutes met de wijk rondom.
Wie werkt eraan mee?
AG Vespa coördineert als projectregisseur de ontwikkeling van de Copernicussite.
