Schetsontwerp Spoorpark goedgekeurd

Het college keurde het schetsontwerp van het Spoorpark goed. Het schetsontwerp laat een eerste beeld zien van de publieke ruimte, die wordt opgedeeld in 5 zones met aandacht voor groen, de geschiedenis van de site, voetgangers en fietsers en zichten op de stad. Ook het stedenbouwkundige kader voor de vastgoedontwikkeling aan de randen is goedgekeurd. Er werd daarbij gekeken naar de aanwezige gebouwen en hoe die ontwikkeld kunnen worden om het Spoorpark te verankeren in de omgeving: de dienstwoning en tramloods, de Brosselloods, het stationsgebouw en het sportcomplex Plantin Moretus. Een definitief ontwerp van de publieke ruimte wordt tegen begin 2022 verwacht.

Het toekomstige Spoorpark ligt op en parallel aan de verhoogde spoorweg tussen de Draakplaats in Antwerpen en het Luitenant Naeyaertplein in Borgerhout. Het Spoorpark bevindt zich deels op de begane grond en deels op hoogte, onder andere op de brug over de Plantin en Moretuslei, en zal op verschillende plekken hoog en laag met elkaar verbinden. Op dit moment is een deel van het projectgebied in gebruik door Infrabel voor spooractiviteiten en dus niet toegankelijk. Het schetsontwerp van het Spoorpark wil 2 buurten op een groene manier met elkaar verbinden, authentieke spoorobjecten zoals de treinsporen in de verf zetten, een wandel- en fietspad op buurtniveau realiseren en de bijzondere zichten op de stad benadrukken.

Het schetsontwerp deelt de publieke ruimte op in 5 zones.

Een toekomstbeeld uit het schetsontwerp van het Spoorpark, hier zie je de toegang aan de Draakplaats
Een toekomstbeeld uit het schetsontwerp van het Spoorpark, hier zie je de toegang aan de Draakplaats © Team Spoorpark STRAMIEN cv i.s.m. ZUS en RE-ST bvba
links naast tekst
content

Van de Draakplaats tot de watertorens

Aan de Draakplaats start de ‘Omheining der Statie van Borgerhout’, een kasseihelling met tramspoor. Het ontwerp maakt deze toegang groener door beplanting langs de gevel van de tramloods en de spoorbogen, en voegt in de kasseihelling een comfortstrook van 3,5 meter toe voor fietsers, buggy’s of wie moeilijk ter been is.

Een toekomstbeeld uit het schetsontwerp van het Spoorpark, hier zie je de buik van het park
Een toekomstbeeld uit het schetsontwerp van het Spoorpark, hier zie je de buik van het park © Team Spoorpark STRAMIEN cv i.s.m. ZUS en RE-ST bvba
rechts van tekst
content

De buik van het park, van de watertorens tot de brug

De buik is de grootste en breedste zone in het park. Deze plek wordt zo groen mogelijk. De beeldbepalende spoorobjecten zoals de treinsporen en een deel van de Brosselloods blijven bewaard. De beplanting wordt gekozen in functie van het hoger gelegen terrein, dat droog en zongeoriënteerd is. De enige nieuwe verharding wordt het hoofdpad van 3,5 meter breed. Rond de Brosselloods komen zon-, rust- en speelplekken in halfverharding en lage grassen. Aan de grens met de private tuinen van de Tweelingenstraat en het spoordomein met actieve sporen komt er hoger en ruiger groen als buffer.

Een toekomstbeeld uit het schetsontwerp van het Spoorpark, hier sta je op het voormalige perron 1
Een toekomstbeeld uit het schetsontwerp van het Spoorpark, hier sta je op het voormalige perron 1 © Team Spoorpark STRAMIEN cv i.s.m. ZUS en RE-ST bvba
links naast tekst
content

De brug over de Plantin en Moretuslei

De huidige perrons worden niet meer gebruikt en de sporen tussen perrons 1 en 2 zijn verdwenen. De perrons worden in het schetsontwerp behouden. Het hoofdpad loopt voort op perron 1. Op perron 2 komt er zitgelegenheid. Tussen beide perrons komt lage en dichte beplanting met houten paden erover om de beplanting te beschermen. Het schetsontwerp stelt ook voor om de perronluifels te behouden, als overdekte open ruimte. Er zal echter nog verder onderzoek gebeuren naar de technische en financiële haalbaarheid van de renovatie van de luifels.

Een toekomstbeeld uit het schetsontwerp van het Spoorpark, hier sta je op de brug over de Plantin en Moretuslei
Een toekomstbeeld uit het schetsontwerp van het Spoorpark, hier sta je op de brug over de Plantin en Moretuslei © Team Spoorpark STRAMIEN cv i.s.m. ZUS en RE-ST bvba
rechts van tekst
content

Op de brug over de Plantin en Moretuslei is een nieuwe borstwering nodig voor de veiligheid. Het schetsontwerp stelt een stijlvolle borstwering voor, om van de brug een toegangspoort over de Plantin en Moretuslei te maken. Dit wordt in de volgende ontwerpfases nog verder onderzocht.

Een toekomstbeeld uit het schetsontwerp van het Spoorpark, hier sta je aan de kop van de Plantin en Moretuslei
Een toekomstbeeld uit het schetsontwerp van het Spoorpark, hier sta je aan de kop van de Plantin en Moretuslei © Team Spoorpark STRAMIEN cv i.s.m. ZUS en RE-ST bvba
links naast tekst
content

De kop van de Plantin en Moretuslei aan de zijde station Antwerpen-Oost

De kop van de Plantin en Moretuslei vormt een toegang tot het Spoorpark. Het ontwerp wil samenhang creëren en zorgen dat het park al te voelen en te zien is van op de Plantin en Moretuslei. Het plein voor het stationsgebouw wordt zoveel mogelijk onthard en vergroend, met bomen in volle grond. Als toegang tot het hogere gedeelte van het park, op de brug, stelt het ontwerp een pad tegen de groene helling voor. De bestaande tunnel onder de sporen en trap naar perron 1 kan dienen als extra toegang tot het park, met de sociale veiligheid als belangrijk aandachtspunt.

Een toekomstbeeld uit het schetsontwerp van het Spoorpark, hier sta je op het Luitenant Naeyaertplein
Een toekomstbeeld uit het schetsontwerp van het Spoorpark, hier sta je op het Luitenant Naeyaertplein © Team Spoorpark STRAMIEN cv i.s.m. ZUS en RE-ST bvba
rechts van tekst
content

De zone zwembad en sporthal, van de Plantin en Moretuslei tot het Luitenant Naeyaertplein

In deze zone is er op dit moment een smalle strook groen op hoogte, op de spoorberm, en een smalle strook openbaar domein op de begane grond, met ertussen een ruige, groene berm. Hier is de ambitie om het Spoorpark op 2 hoogtes goed met elkaar te verbinden. De strook op de spoorberm is net breed genoeg om het hoofdpad door te trekken tot aan het Luitenant Naeyaertplein. Er komen 2 trappen die het hoofdpad verbinden met het deel op de begane grond: een trap aan de kop van de Plantin en Moretuslei en een trap aan het Luitenant Naeyaertplein in het verlengde van de Engelselei. Ook komt er een helling tussen het hoger en het lager gedeelte van het park, net zoals aan de Zurenborg-kant van het Spoorpark. De ambitie is om de verbinding en de publieke ruimte op de begane grond veilig en aantrekkelijk te maken.

Voor de publieke ruimte van het Spoorpark tussen de Draakplaats en het Luitenant Naeyaertplein moet het ontwerpteam een ontwerp maken tot en met de uitvoering van de eerste uitvoeringsfase. Die eerste fase houdt het openbaar domein langs de spoorlijn in. Een definitief ontwerp van de publieke ruimte wordt tegen begin 2022 verwacht.

Stedenbouwkundig kader voor de bebouwing

Ook het stedenbouwkundige kader is klaar. Dat bakent de ruimtelijke mogelijkheden voor bebouwing en dus ook de contour van de publieke ruimte van het Spoorpark af. In de volgende fase zal per gebouw een traject op maat uitgewerkt worden, om een geschikte invulling voor elk gebouw te vinden:

  • Dienstwoning en tramloods: Voor de dienstwoning en de tramloods aan de Draakplaats zal een nieuwe invulling gezocht worden. Het gebouw valt binnen het beschermd stadsgezicht en de herbestemming moet in overleg met het Agentschap Onroerend Erfgoed gebeuren. De akoestiek in de loods is een belangrijk aandachtspunt, om de overlast naar de buren van de Dolfijn- en Tweelingenstraat te beperken.
  • Brosselloods: In het schetsontwerp is de Brosselloods een centrale plek in het Spoorpark. Het voorstel is om de loods deels af te breken en deels te behouden. Voor de nieuwe invulling wordt gedacht aan buurtgerichte functies.
  • Stationsgebouw: Het stedenbouwkundige kader ziet potentieel in een toekomstige ontwikkeling op de plek van het vroegere stationsgebouw Antwerpen-Oost. Momenteel ligt de focus op een tijdelijke invulling. Ook de mogelijkheid van een groendak wordt onderzocht.
  • Sportcomplex Plantin Moretus: Er wordt onderzocht hoe het sportcomplex kan aangepast worden zodat er een eenheid ontstaat met het park, door bijvoorbeeld de gevels open te werken. Die pistes worden verder bekeken.

Inspraak

Tijdens de schetsontwerpfase is er veel aandacht besteed aan inspraak van de buurt. Van oktober 2020 tot mei 2021 zijn 3 online bevragingen georganiseerd, wandelingen met het ontwerpteam over het terrein van het toekomstige Spoorpark en focusgesprekken met specifieke betrokken partijen zoals buurtbewoners van wie de woning grenst aan het Spoorpark. Ook tijdens de volgende fases van het ontwerpproces blijft de buurt betrokken.

Partners

AG Vespa coördineert het Spoorpark met Infrabel en Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) als belangrijke partners. Het ontwerpteam is STRAMIEN architectuur & ruimte cv i.s.m. ZUS [Zones Urbaines Sensibles] en RE-ST bvba. Het project wordt mee mogelijk gemaakt door het Vlaamse Stadsvernieuwingsfonds.

Het schetsontwerp (het eerste ontwerp) van het Spoorpark, tussen de Draakplaats en het Luitenant Naeyaertplein
Het schetsontwerp (het eerste ontwerp) van het Spoorpark, tussen de Draakplaats en het Luitenant Naeyaertplein © Team Spoorpark STRAMIEN cv i.s.m. ZUS en RE-ST bvba

Gerelateerd

Een toekomstbeeld van de kasseihelling aan de Draakplaats als een van de toegangen tot het Spoorpark
Nieuws

Laat weten wat jij denkt van het eerste ontwerp voor het Spoorpark

Het Spoorpark wordt een groen buurtpark en een veilige verbinding voor voetgangers en fietsers tussen de Draakplaats in Zurenborg en het Luitenant Naeyaertplein in Borgerhout. Ontdek hier het eerste ontwerp en geef je mening tot en met 25 april.

De tramloods aan de Draakplaats
Nieuws

Aankoop tramloods Draakplaats voor ontwikkeling Spoorpark

We kochten de tramloods aan de Draakplaats 6. Die aankoop kadert in de ontwikkeling van het Spoorpark, het toekomstige park op en parallel aan de verhoogde spoorweg tussen de Draakplaats en het Luitenant Naeyaertplein, waarvoor het ontwerp- en participatieproces momenteel loopt.

Perron 1 van het station Antwerpen-Oost met z'n mooie gietijzeren overkapping is al even niet meer in gebruik
Project

Spoorpark

Openbaar domein, Stadsontwikkeling

Met het Spoorpark tussen de Draakplaats en het Luitenant Naeyaertplein wil de stad de open ruimte ontharden en vergroenen en een conflictvrije verbinding voor voetgangers en fietsers maken.