Vandaag zijn de werken voor de eerste fase van de heraanleg van de publieke ruimte op de Loodswezensite gestart. Dat is de zone aan de Schelde ter hoogte van de Ortelius- en Van Meterenkaai. De publieke ruimte van 2 hectare wordt een park met verschillende tuinen. De heraanleg voorziet ook de integratie van een Namenmonument ter herdenking van de overleden Antwerpse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Als alles vlot verloopt zijn alle werken klaar tegen de zomer van 2027.
De Loodswezensite is een van de zeven deelgebieden die onderdeel zijn van het masterplan Scheldekaaien. Het projectgebied grenst in het westen aan de Schelde en in het oosten aan de Tavernier-, Ortelius- en Van Meterenkaai. In het noorden en het zuiden sluit het aan op de andere deelgebieden van de Scheldekaaien. Het definitief ontwerp werd 2 jaar geleden goedgekeurd.
Park met tuinen en zicht op de Schelde
De publieke ruimte van 2 hectare wordt een park met drie verschillende tuinen waaronder een verhoogde ligweide. Ook de voormalige vlieten (Brouwersvliet, Sint-Pietersvliet en Koolvliet) worden opnieuw visueel uitgewerkt, als verbindingen tussen stad en stroom. Langs weerszijden van die vlieten wordt het Namenmonument ter herdenking van de overleden Antwerpse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog geïntegreerd.
Het gehele parklandschap draagt bij tot de rust en sereniteit die het namenmonument vraagt, als een soort van stilteplek. Toch is de stedelijke ruimte zo ontworpen dat ze ook ruimte creëert voor ontspanning, met een kwalitatieve, groene publieke ruimte dicht bij het centrum van de stad.
Namenmonument als onderdeel van publieke ruimte
Het Namenmonument herdenkt alle dodelijke slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in Antwerpen en omvat een inclusieve namenlijst van alle slachtoffers, ingedeeld in de vier verschillende slachtoffergroepen: de slachtoffers van de Holocaust, de burgerlijke slachtoffers van nazigeweld, de burgerlijke slachtoffers van militair geweld, en de militaire slachtoffers. Deze namen zullen de grote aantallen zichtbaar maken, en de omvang weergeven van de verschillende slachtoffergroepen.
Ze worden alfabetisch gerangschikt zodat elk slachtoffer makkelijk terug te vinden is. De gedenkmuur bestaat uit een stapeling van verschillende natuurstenen. De leeftijd van elk slachtoffer wordt vertaald in de keuze van de steen. Per geleefd decennium wordt een andere natuursteen gebruikt, van een lichtere naar een donkere tint. Op die manier wordt duidelijk hoe mensen van elke leeftijd slachtoffer werden van het geweld.
De plaatsing van de namen in de vlietmuren nodigt bezoekers uit om een wandeling langs de herinneringstuinen te maken. Opgeteld zullen de gedenkmuren 336 meter lang zijn en uit meer dan 23.000 gedenkstenen bestaan. Zo ontstaan er verschillende parcours, per aparte slachtoffergroep en voor het geheel van de groepen. In sterke dialoog met de natuur bieden ze plaats voor ontmoeting, rust en reflectie.
De afgelopen maanden was reeds een kleine mock-up van het Namenmonument te bezichtigen op de graszone.
Integratie waterkering
Het verhogen van de waterkering in het kader van het Sigmaplan is een van de redenen voor de heraanleg van de Loodswezensite. Het ontwerp hangt dan ook samen met de landschappelijke integratie van de ophoging tot 2,25 meter boven de kade.
De reconstructie van de oude vlietmuren ondergronds zal de hoofdstructuur van de waterkering vormen. Naast vaste structuren komt er ook een mobiele waterkering waardoor belangrijke zichtassen tussen stad en water gevrijwaard blijven. De natte zijde, het overstroombare gedeelte, de kade langs de Schelde, vormt een ononderbroken wandelas van noord naar zuid langs de blauwe steen. Het wordt gekarakteriseerd door een robuust karakter met gerecupereerde kasseien. Een strook van 10 meter breed blijft gevrijwaard voor hulpdiensten en de bediening van de schepen.
Fasering en timing
- Eind september - november: bouw van een tijdelijke waterkerende dijk en afbraak en vervanging van de ondergrondse stadsgrachten (de bestaande Ruien) op de site. Tegelijkertijd starten ook de rioleringswerken op de kaaivlakte aan de Schelde.
- Begin december: start riolerings- en nutswerken in de Orteliuskaai aan de straatzijde, en aanleg tijdelijke omleidingsweg en fietspad op de kaaivlakte.
- Aansluitend volgt de heraanleg van de Orteliuskaai tot de zomer van 2026.
- Zomer 2026: in een laatste fase volgt de bouw van de nieuwe waterkering en de definitieve heraanleg van de kaaivlakte, met o.a. 153 bomen, een 1000- tal heesters , 22.000 vaste planten en de plaatsing van de naamstenen voor het Namenmonument.
Als alles volgens planning verloopt zijn de werken voor deze eerste fase klaar in het najaar van 2026. Daarna start in een tweede fase de heraanleg van de publieke ruimte ter hoogte van de Tavernierkaai. Tegen de zomer van 2027 is het nieuwe park helemaal klaar.
Het technisch plan voor de heraanleg in de eerste fase vind je op onze projectpagina.
Gerelateerd
